Zeven maanden mestopslag: zo berekent u de juiste silo

De wettelijke eis is zeven maanden mestproductie aan opslagcapaciteit. Dat getal omrekenen naar een silo is een som van drie regels: hoeveel mest uw veestapel in zeven maanden produceert, hoeveel regen erbij komt als de silo open blijft, en hoeveel vrijboord u overhoudt. Hieronder staat de rekenwijze, met een tabel die diameter en hoogte direct omzet in kubieke meters.

Stap 1 — de wettelijke basis

Dierlijke mest mag in de periode van augustus tot en met februari niet of slechts beperkt worden uitgereden. Die mest moet in die maanden ergens blijven. Daarom moet een veehouderijbedrijf beschikken over opslagruimte voor zeven maanden mestproductie. U berekent die hoeveelheid met het aantal dieren per diercategorie en de forfaitaire mestproductie per dier.

Er zijn situaties waarin u minder mag aanhouden: als u mest afvoert in de opslagperiode, als u minder dieren houdt dan vergund, of als dieren in die periode buiten lopen. Wie op de grens rekent, doet er verstandig aan die aftrekposten niet mee te tellen, want ze zijn afhankelijk van keuzes die per jaar kunnen wijzigen.

Stap 2 — tel de neerslag erbij

Een niet-overdekte silo vangt regen. Dat water komt bij het op te slaan volume én bij het uit te rijden volume, twee keer nadeel dus. Reken bij een open silo op de jaarlijkse neerslag over het oppervlak van de silo, verminderd met verdamping. Een afdekking neemt die post grotendeels weg en beperkt daarnaast de emissie. Wie twijfelt over een afdekking, doet er goed aan die som één keer te maken: het volume regenwater dat u anders jaarlijks afvoert, is vaak groter dan verwacht.

Stap 3 — houd vrijboord over

De bruto-inhoud van een silo is niet de bruikbare inhoud. Boven het vloeistofniveau moet ruimte overblijven voor schuimvorming, voor neerslag tussen twee afvoermomenten en voor de veiligheidsmarge bij mixen. Reken die marge in het ontwerp mee en niet achteraf.

De rekenregel

De inhoud van een ronde silo is:

inhoud = 3,1416 ÷ 4 × diameter² × hoogte

Met de diameter en de hoogte in meters komt de inhoud in kubieke meters uit. Een silo van 20 meter doorsnede met een wandhoogte van 6 meter geeft dus 3,1416 ÷ 4 × 400 × 6 = 1.885 m³ bruto.

Alle waarden zijn bruto-inhoud, afgerond. Trek uw vrijboord er nog af.

Hoger of breder?

Bij een gelijk volume zijn er meerdere combinaties mogelijk, en die zijn niet gelijkwaardig.

• Hoger bouwen kost minder grondoppervlak en minder fundering per kubieke meter, maar geeft een hogere vloeistofdruk onderin en dus een zwaardere wand. Ook is er minder oppervlak dat regen opvangt, wat gunstig is.
• Breder bouwen geeft een lagere wand en een eenvoudiger constructie, maar meer grondbeslag, meer fundering en meer regenopvang.

Waar het optimum ligt, hangt af van de draagkracht van de ondergrond, de ruimte op het erf en de vraag of er een afdekking op komt. Dat is precies de reden waarom een silo die ter plaatse wordt gestort een voordeel heeft: de diameter is vrij te kiezen. U rekent uit wat u nodig heeft en bouwt dat, in plaats van naar boven af te ronden op de dichtstbijzijnde standaardmaat en het verschil te betalen.

Een rekenvoorbeeld

Stel dat de berekening op 2.700 m³ netto uitkomt. Met 10 procent vrijboord heeft u circa 3.000 m³ bruto nodig. In de tabel hierboven ziet u dat een silo van 25 meter bij 6 meter daar met 2.945 m³ net onder blijft, en dat 30 meter bij 5 meter met 3.534 m³ ruim overhoudt. Bij een vrije diameterkeuze bouwt u er eenvoudig 26 meter bij 6 meter van: 3.186 m³, precies wat nodig is met een kleine marge, zonder ruim 500 m³ te betalen die u niet gebruikt.

Kort samengevat

Zeven maanden mestproductie, plus neerslag als de silo open blijft, plus vrijboord. Reken het volume uit voordat u naar maten kijkt, en kies daarna de combinatie van diameter en hoogte die bij uw erf en uw ondergrond past.

Wilt u het laten doorrekenen? Op de pagina over de betonnen mestsilo leest u hoe wij dat aanpakken. Over de vraag wat de regelgeving verder van u vraagt, gaat het artikel over de zorgplicht sinds de Omgevingswet.