Betonnen mestsilo

Een betonnen mestsilo is een ronde, bovengrondse opslagtank voor drijfmest, digestaat of dunne fractie. Monostore bouwt die silo monolithisch: de wand wordt ter plaatse gestort in één doorlopende gietgang, zonder verticale voegen en zonder elementnaden. Diameters van 4,5 tot 50 meter, opgebouwd met sulfaatbestendig hoogovencement en berekend op een levensduur van tientallen jaren.

Op deze pagina leest u hoe een monolithische mestsilo wordt gebouwd, waarin hij verschilt van een geassembleerde of prefab silo, welke capaciteit bij welke afmeting hoort, en wat de Nederlandse regelgeving sinds de Omgevingswet van u vraagt.

Wat is een betonnen mestsilo?

Een mestsilo is een bovengrondse, ronde opslagvoorziening voor dunne mest. In de Nederlandse regelgeving valt hij onder het begrip mestbassin: een opslagvoorziening voor drijfmest, digestaat of dunne fractie, geregeld in paragraaf 4.86 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Onder datzelfde begrip vallen ook foliebassins en mestzakken. Het onderscheid met een mestkelder is de plaats: een kelder ligt onder de stal, een silo staat ernaast en is daardoor los uit te breiden zonder in de stal te werken.

Waar het bij een mestsilo op aankomt is niet de vorm maar de dichtheid van de wand. Mest is chemisch agressief: sulfaten en organische zuren tasten gewoon beton aan, en waterstofsulfide vreet aan het bovenste deel van de wand waar de gasfase staat. Elke naad, voeg of verbinding in die wand is een plek waar dat proces een aangrijpingspunt vindt.

Naadloos of geassembleerd: het verschil dat telt

De meeste betonnen mestsilo’s in Nederland zijn opgebouwd uit prefab elementen die op de bouwplaats aan elkaar worden gezet en met spankabels worden voorgespannen. Monostore werkt anders: onze wand wordt ter plaatse gestort met een glijdende of klimmende bekisting, in één doorgaande beweging. Daar zit geen enkele verticale voeg in.

Het praktische verschil zit in wat er over vijftien jaar gebeurt. Bij een geassembleerde silo is de afdichting een apart product met een eigen levensduur, die korter is dan die van het beton eromheen. Bij een monolithische silo is er geen apart afdichtingsproduct: de wand is de afdichting. Lees ook waarom monolithisch beton waterdicht is zonder coating of folie.

Zo bouwen wij uw betonnen mestsilo

1. Ontwerp en berekening. Diameter, hoogte en wanddikte volgen uit uw benodigde opslagvolume, de beschikbare ruimte op het erf en de draagkracht van de ondergrond. Wij rekenen de constructie door op vloeistofdruk, wind en, waar van toepassing, de belasting van een afdekking.
2. Fundering. De vloer wordt monolithisch met de wandaanzet uitgevoerd, zodat de overgang vloer-wand geen constructieve voeg is.
3. Wapening. De wapening loopt rondom door. Dat is wat de wand toelaat om als één ring te werken in plaats van als een reeks losse schijven.
4. Storten. De wand komt in één doorgaande gietgang omhoog met een meegaande bekisting. Het beton is sulfaatbestendig hoogovencement, gekozen op de agressiviteitsklasse van de opgeslagen mest of het digestaat.
5. Afwerking en aansluitingen. Vul- en zuigleidingen, mixerbevestigingen, mangat en peilvoorziening worden in het ontwerp meegenomen en niet achteraf ingeboord.

Afmetingen en capaciteit

Onderstaande tabel geeft de bruto-inhoud bij een aantal gangbare maten. De netto opslagcapaciteit ligt lager, omdat er vrijboord moet overblijven voor neerslag en schuimvorming.

Omdat wij ter plaatse storten, is de diameter niet gebonden aan elementmaten. De silo wordt op uw benodigde volume berekend en niet naar boven afgerond op de dichtstbijzijnde standaardmaat.

Wat de regelgeving in Nederland vraagt

Opslagcapaciteit. Een veehouderijbedrijf moet opslagruimte hebben voor zeven maanden mestproductie. Dat volgt uit het uitrijverbod: dierlijke mest mag in de periode van augustus tot en met februari niet of slechts beperkt worden uitgereden, en de mest die in die maanden geproduceerd wordt, moet ergens heen. De benodigde capaciteit rekent u uit met het aantal dieren en de forfaitaire mestproductie per diercategorie.

Lekdichtheid en zorgplicht. Sinds de Omgevingswet op 1 januari 2024 in werking trad, geldt er voor mestbassins geen periodieke herkeuringsplicht meer. Wat wél onverkort blijft gelden, is de eis dat het bassin lekdicht is, plus de algemene zorgplicht. In de praktijk verschuift de verantwoordelijkheid daarmee van een keuringsmoment naar een doorlopende toestand: u moet kunnen aantonen dat uw opslag dicht is, ook zonder dat iemand daar een datum voor prikt.

Dat maakt het bouwmateriaal belangrijker dan het vroeger leek. Een constructie zonder voegen en zonder folie heeft geen onderdelen die tussentijds verouderen en die u dus ook niet hoeft te bewaken.

Digestaat en agressieve mest

Digestaat uit een vergister is chemisch agressiever dan ruwe drijfmest en heeft doorgaans een hogere temperatuur. Voor die toepassing wordt de betonsamenstelling aangepast op de betreffende milieuklasse en wordt de gasfase boven het vloeistofniveau extra beschouwd, want daar is de aantasting het sterkst. Monostore bouwt zowel de vergistingstank zelf als de na-opslag; zie betonnen tanks voor biogas en opslagtanks.

Veelgestelde vragen

Wat kost een betonnen mestsilo?

De prijs wordt vooral bepaald door het volume, de wandhoogte, de draagkracht van de ondergrond, de bereikbaarheid van het erf en de vraag of er een afdekking op komt. Grotere silo’s zijn per kubieke meter goedkoper, omdat de vaste kosten voor opbouw en fundering over meer inhoud worden verdeeld. Wij rekenen elk project door en geven een prijs op basis van uw situatie.

Hoe lang gaat een betonnen mestsilo mee?

BRL 2344 kent een betonnen mestbassin een eerste referentieperiode van twintig jaar toe, tegenover tien jaar voor een foliebassin met gecertificeerde folie en vijf jaar bij niet-gecertificeerde folie. Omdat bij een monolithische silo de afdichting het beton zelf is en niet een voeg of folie, is er geen onderdeel met een kortere levensduur dan de constructie. Wat de silo daarna nog haalt, volgt uit de ontwerplevensduurklasse volgens NEN-EN 1990 en de betonsamenstelling in milieuklasse XA2. Zie hoe lang een betonnen mestsilo meegaat.

Moet een mestsilo verplicht gekeurd worden?

Sinds 1 januari 2024 bestaat er geen periodieke herkeuringsplicht meer voor mestbassins. De eis van lekdichtheid en de zorgplicht blijven wel gelden. U bent dus nog steeds verantwoordelijk voor een aantoonbaar dichte opslag, maar niet meer gebonden aan een vaste keuringscyclus.

Wat is het verschil tussen een mestsilo, een mestbassin en een mestkelder?

Mestbassin is de wettelijke verzamelterm voor bovengrondse opslag van dunne mest. Een mestsilo is een ronde bassinvorm met een stijve wand van beton of staal. Een foliebassin is een bassin met een folie als afdichting. Een mestkelder ligt onder de stalvloer en is bouwkundig onderdeel van het gebouw.

Kan er digestaat in?

Ja. De betonsamenstelling en de wanddikte worden dan afgestemd op de hogere agressiviteit en temperatuur van digestaat.

Hoeveel opslagcapaciteit heb ik nodig?

Reken op zeven maanden mestproductie van uw veestapel. Wie mest afvoert in de opslagperiode of dieren buiten houdt, mag dat in mindering brengen.

Hoe lang duurt de bouw?

De doorlooptijd hangt af van de afmeting, de fundering en de weersomstandigheden. De wand zelf komt in een doorgaande gietgang omhoog en dat gaat snel; het voortraject van vergunning, ontwerp en fundering bepaalt in de praktijk de planning.

Wat kost een betonnen mestsilo?

De prijs wordt bepaald door diameter en hoogte, de ondergrond en grondwaterstand, de wandopbouw, de afdekking, de toebehoren en de bereikbaarheid van de werf. Omdat de inhoud sneller groeit dan de wandomtrek, daalt de prijs per kubieke meter naarmate de silo groter wordt. Zie wat de prijs van een betonnen mestsilo bepaalt.

Gelden in België andere regels?

Ja. Vlaanderen vraagt tot negen maanden opslagcapaciteit voor dieren die permanent op stal staan, tegenover zeven maanden in Nederland, en laat in waterwingebied alleen gewapend beton toe. Zie mestopslag in Vlaanderen.

Kan de silo worden afgedekt?

Ja. Een afdekking beperkt emissie en houdt regenwater buiten de opslag, wat direct scheelt in het af te voeren volume. De constructie wordt dan meteen op die belasting berekend.

Hoe ver moet een mestsilo van een woning staan?

Dat hangt af van het grondvlak, niet van de inhoud. Tot 350 vierkante meter geldt 50 meter tot een geurgevoelig gebouw, tussen 350 en 750 vierkante meter is dat 100 meter. Bij een gebouw met functionele binding, zoals een bedrijfswoning, gelden 25 respectievelijk 50 meter. Boven 750 vierkante meter gelden de instructieregels niet meer en bepaalt de gemeente het in het omgevingsplan. Zie hoe ver een mestsilo van een woning moet staan.

Moet ik een melding doen of een vergunning aanvragen?

Onder de drempels volstaat een melding, en die moet ten minste vier weken voor de start van de activiteit gedaan worden. Een opslag van meer dan 2.500 kubieke meter of meer dan 750 vierkante meter geldt als grote mestopslag en vraagt een omgevingsvergunning. Zie melding of vergunning bij een mestsilo.

Wat betekent het einde van de derogatie voor mijn opslag?

Vanaf 2026 geldt op alle landbouwpercelen de norm van 170 kilogram stikstof uit dierlijke mest per hectare. Dat is 20 tot 30 kilogram per hectare minder plaatsingsruimte dan in 2025, en die mest moet van het bedrijf af. Wie genoeg opslag heeft, kiest zelf wanneer hij afvoert. Zie wat 170 kilogram stikstof betekent voor uw mestopslag.

Kan ik een bestaande silo later verhogen?

Alleen als de wand er vooraf op is berekend. Elke meter drijfmest legt ongeveer 9,8 kilopascal extra druk op de wand, en die druk komt onderin terecht. Een silo die nu op de eindhoogte wordt berekend, kost bij de bouw weinig extra; achteraf verzwaren is vrijwel altijd nieuwbouw. Zie verhogen of bijbouwen.

Wat als mijn perceel slappe grond heeft?

Dan bepaalt de sondering de funderingskeuze: fundering op staal, grondverbetering of een paalfundering. Niet de zetting zelf is het probleem, maar het verschil in zetting over het grondvlak — dat opent voegen in een samengestelde constructie. Zie mestsilo op slappe grond.

Is mest mixen in een bovengrondse silo veiliger?

Ja, omdat het in de open lucht gebeurt en niet in een ruimte waar dieren staan. De regels blijven gelden: windkracht 3 of hoger, temperatuur onder 28 graden, alles open vóór het mixen en minstens twee keer per maand mixen. Zie veilig mest mixen.

Verder lezen

• Prefab of ter plaatse gestort: welke mestsilo kiest u? — de drie bouwwijzen naast elkaar, en wat ze over twintig jaar kosten.
• Mestsilo keuren: wat geldt sinds de Omgevingswet? — de keuringsplicht is vervallen, de lekdichtheidseis niet.
• Zeven maanden mestopslag: zo berekent u de juiste silo — van wettelijke eis naar diameter en wandhoogte.
• Digestaat opslaan in beton — waarom de betonsamenstelling anders is dan bij drijfmest.
• Mestsilo afdekken: wat is verplicht en welke afdekking past? — artikel 4.859 Bal, en waarom een strokorst niet volstaat.
• Wat bepaalt de prijs van een betonnen mestsilo? — zes kostendrijvers en de post die vrijwel iedereen vergeet.
• Mestkelder of bovengrondse mestsilo: wanneer kiest u wat? — waarom opslagcapaciteit bijna altijd bovengronds terechtkomt.
• Mestopslag in Vlaanderen: wat VLAREM II en het Mestdecreet vragen — negen, zes of drie maanden, en wat er in waterwingebied nog mag.
• Monolithisch beton en waterdichtheid — waarom een naadloze wand geen coating nodig heeft.
• Hoe ver moet een mestsilo van een woning staan? — 50 of 100 meter, en waarom het grondvlak dat bepaalt.
• Melding of vergunning? Wat u regelt voor u een mestsilo bouwt — vier weken vooraf melden, en de grens waarboven een vergunning nodig is.
• Lekdicht volgens artikel 4.858 — de wet borgt folie met certificaten, beton hoeft dat niet.
• Derogatie afgebouwd: wat 170 kilogram stikstof betekent voor uw mestopslag — minder plaatsingsruimte, meer mest die de deur uit moet.
• Hoe lang gaat een betonnen mestsilo mee? — twintig jaar referentieperiode, en de drie keuzes die de rest bepalen.
• Meer mestopslag nodig: silo verhogen of bijbouwen? — wat 9,8 kPa per meter met uw wand doet.
• Mestsilo op slappe grond: wat de ondergrond bepaalt — sondering, verschilzetting en drie funderingsroutes.
• Veilig mest mixen: mestgassen en uw opslag — vijf regels, en waarom de doorvoer onder dezelfde eis valt.