Mestsilo keuren: wat geldt sinds de Omgevingswet?
Sinds 1 januari 2024 bestaat er geen periodieke herkeuringsplicht meer voor mestbassins. Dat betekent niet dat de eisen verdwenen zijn. De opslag moet lekdicht zijn en de zorgplicht blijft onverkort gelden. De verantwoordelijkheid is verschoven van een keuringsmoment naar een doorlopende toestand, en dat verandert waar u bij de bouw op moet letten.
- Sinds 1 januari 2024 geen periodieke herkeuringsplicht meer voor mestbassins
- Mestopslag valt onder paragraaf 4.86 van het Besluit activiteiten leefomgeving
- Lekdichtheid en de specifieke zorgplicht blijven onverkort gelden
- De verantwoordelijkheid verschuift van een keuringsmoment naar een doorlopende toestand
Wat er precies veranderd is
Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 zijn de regels voor mestopslag opnieuw ondergebracht. Het opslaan van drijfmest, digestaat of dunne fractie in een mestbassin is nu geregeld in paragraaf 4.86 van het Besluit activiteiten leefomgeving. In dat nieuwe stelsel is de verplichting om een mestbassin periodiek te laten herkeuren komen te vervallen.
Wat blijft staan, is fundamenteler: het bassin moet lekdicht zijn, en de algemene zorgplicht verplicht u om nadelige gevolgen voor het milieu te voorkomen of te beperken. Er is dus geen vast moment meer waarop iemand langskomt om dat vast te stellen, maar de eis zelf is niet lichter geworden.
Waarom dit strenger uitpakt dan het lijkt
Een keuringscyclus heeft een prettige eigenschap: hij vertelt u wanneer u moet kijken. Valt die weg, dan is er niemand meer die u eraan herinnert dat de voeg van uw silo of de folie van uw bassin op leeftijd raakt. De verantwoordelijkheid ligt volledig bij de exploitant, en die verantwoordelijkheid geldt elke dag van het jaar, niet één keer per zoveel jaar.
In de praktijk komt het erop neer dat u moet kunnen aantonen dat uw opslag dicht is op het moment dat er iets misgaat. Bij een handhavingsvraag of een schadegeval telt de feitelijke toestand, niet het bestaan van een verlopen keuringsrapport.
Wat dit betekent voor uw keuze bij nieuwbouw
Zolang er een verplichte keuringscyclus bestond, was een opslag met een onderhoudsgevoelige afdichting te overzien: er kwam periodiek iemand langs die het beoordeelde. Nu die cyclus weg is, verschuift de afweging. Elk onderdeel in de opslag dat een kortere levensduur heeft dan de constructie zelf, is een onderdeel dat u zelf moet blijven volgen.
Concreet gaat het om twee dingen:
- Voegen tussen prefab elementen. De afdichting is een voegband of kit, met een eigen levensduur die korter is dan die van het beton eromheen.
- Folie in een foliebassin. Hetzelfde principe: de afdichting is een apart product dat veroudert, verweert en op enig moment vervangen wordt.
Bij een monolithische, ter plaatse gestorte silo bestaat die categorie niet. De wand komt in één doorgaande gietgang omhoog en er is geen verticale voeg. De afdichting is het beton zelf, en dat heeft dezelfde levensduur als de constructie. Er is geen onderdeel dat u apart moet bewaken, omdat er geen apart onderdeel is.
Wat u nu verstandig doet
- Weet welke afdichting u heeft. Bij een bestaande opslag: is het beton zelf dicht, of houdt een voeg of folie het water tegen? Dat bepaalt waar u naar kijkt.
- Leg vast wat u ziet. Een korte, gedateerde visuele controle met foto’s, een paar keer per jaar, is weinig werk en veel waard op het moment dat er vragen komen.
- Let op de gasfase. De sterkste chemische aantasting zit niet onder in de silo maar op de wandstrook net boven het vloeistofniveau. Kijk daar het eerst.
- Neem het mee in het ontwerp. Bij nieuwbouw is dit het moment waarop u kiest of u de komende decennia iets te bewaken heeft.
En de opslagcapaciteit?
Die eis staat hier los van en is niet veranderd. Een veehouderijbedrijf moet opslagruimte hebben voor zeven maanden mestproductie, omdat dierlijke mest van augustus tot en met februari niet of slechts beperkt mag worden uitgereden. Hoe u die zeven maanden omrekent naar een concrete diameter en wandhoogte, leest u in het artikel over het berekenen van uw mestopslag.
Kort samengevat
De keuringsplicht is weg, de eis van lekdichtheid niet. Wie nu bouwt, kiest in feite hoeveel toezicht hij zichzelf de komende dertig jaar oplegt. Een constructie zonder voegen en zonder folie legt zichzelf het minst op.
Meer over de opbouw en de mogelijke maten leest u op de pagina over de betonnen mestsilo.
Wij kijken met u naar de bestaande situatie en naar wat u bij nieuwbouw het minste toezicht oplevert.
Deze tekst geeft de hoofdlijn van de regelgeving weer en is geen juridisch advies. Voor uw specifieke situatie geldt wat uw bevoegd gezag voorschrijft.